Яшьлек —
Зђћгђр урман.
Барып чыгар идем сића,
Кайтып китсђм килгђн юлымнан...

Картайдым шул,
Еллар шулай итте,
Маћгай бљдрђлђрен аклады,
Лђкин бунтарь йљрђк џаман ђле
Яшьлектђге рухын саклады...
Књлдђ йљзеп йљргђн бакаларга
Хђзер дђ ђле ташлар ыргытам,
Њрдђк малайларын сљя-сљя,
Ђле дђ эшлђремне онытам...
Их!
Ташла, мђзин дустым, манараћны,
Ђйдђ киттек балык тотарга,
Йомгакланып сулар агалар,
«Ком-корсаклар» анда кабалар...
Књћелсездер монда берњзећђ,
Мужикларыћ ђнђ килмилђр,
Килсђлђр дђ шунда буш кул белђн,
Намазны да рђтлђп белмилђр...
Шулай инде,
Тормыш башка эздђн ага...
Теге, ничек ђле?
«Хисамилар» яши дљньяда?
Ђ менђ, бабай, — тар елгада гаќђп балык каба.
Киттек мђллђ икђњ елгага?..

Авыл —
џаман шулай катык ашый, џаман шулай —
Књллђрендђ йљзђ балыклар;
Дљнья ќимереп ђле дђ ќырлап йљри
Ђтђч хатыны биби тавыклар...
Ђнђ кђкре аяклы япь-яшь бала
Тђпи йљреп чыга урамга,
Кулындагы нечкђ чыбык белђн
Казлар куган була урамда...
Бђбкђлђрен саклап ак ана каз
Аћа таба килђ, ќилкенђ,
Књп тђ њтми, аунап ќир љстенђ,
Кала усал казныћ иркенђ...
Их!
Минем дђ бар иде шуныћ кебек
Књмер ашап њскђн чакларым,
Тик кайтсам да хђзер монда тагын —
Яшьлек эзлђремне тапмадым...
Яшьлек њткђн инде...
Ђйдђ њтсен,
Сакал-мыек белђн йљрербез,
Лђкин барыбер ђле картайганчы
Яћа авылларны књрербез!
Агач сука йљргђн яланнарда
Тимер тракторлар юргалар,
Елга буйларында балык эзлђп,
Чабып йљрер мђзин, муллалар...

Авыл,
Шул авылныћ мђчет тђрђзђсен
Яшьтђ бђреп ваткан идем мин,
Ђнкђйне елатып, иман шартын
Тђмђкегђ тарткан идем мин...
Хђзер
Зур њстем шул, Урамнардан
Бик гакыллы булып њтђм мин,
Авыл картларына зурлар кебек
Сђлам биреп кенђ китђм мин...
Карчыклар да мактый:
— Хђйрњк улы
Динле булып хђзер кайткан, ди,
Мђчет картларына:
— Алла сњзе — безнећ сњз ул! —
Диеп ђйткђн, ди...
Ашыкмагыз ђле мактарга сез,
Алла хакы љчен, кљтегез:
Ячейкада бњген доклад укыр
Динле булып кайткан кешегез.
Авылым!
Ќырлыйм синећ књкрђгендђ,
Гаќђплђнмђ минем ќырыма,
Кырын карап, кашыћ ќыермачы
Шђџђр киеме кигђн улыћа...
Шђџђр ќырын ќырлыйм, тыћлачы,
Улыћ белђн кушылып ќырлачы:
— «Кузгал, уян, лђгънђт ителгђн
Коллар џђм ачлар дљньясы...»

***

Ђй ќырлыйсы килђ шушы ќырны,
Бу ќыр шундый якын књћелгђ,
Ќырланган ќыр кебек яшьлек таћы
Шаулап њтте,
Шаулап њтте инде гомергђ!

— Пи-би-би-бип...
— Ди дђ каз бђбкђсе,
Яхшатланып килгђн, сљйлђнђ...
Каз бђбкђсе, белмим телећне,
Шућа бњлешђ алмыйм серећне...
Белсђм иде, мин дђ тыћлап сине,
Аунап ятыр идем чирђмдђ.
Син дђ, ашый-ашый, телђгђнчђ
Сайрап йљрер идећ тирђмдђ...
Каз бђбкђсе, ќаным, телећ белмим,
Кем љйрђтте болай сљйлђргђ?
Гаќђп матур сљйли белђсећ...
Анаћ ућган каздыр, књрђсећ...
Казлар кљтеп њткђн малай чагым
Књмелеп калды шушы урында...
Их!
Телђсђгез менђ сњгенегез,
Тагын ќырлыйм казлар турында...

— Каз канатлары ак була,
Ир канатлары ат була.
Малайларныћ тљкереп йљргђн чагы
Кыяр урлап йљргђн чак була...

Кит лђ, кояш!
Уйнап йљрмђ монда,
Болай да бик кызу йљрђктђ.
Тыћла ђнђ язгы сандугачны,
Ул да кљлеп утыра тирђктђ...
Алдадылар мине шђџђр халкы:
Эштђн аерып алып киттелђр,
Анда баргач, шагыйрь иттелђр...
Хђзер...
Ђгђр
Баскан эзем ќирнећ књкрђгендђ
Югалмаслык уелып калса иде,
Ќырлаган ќырларым џаваларда
Утлар булып язылып барса иде,
Язып китђр идем килђчђктђ
Шунда гомер итђр кешелђргђ:
— Шагыйрь булмагыз сез,
Љйрђнегез
Ќирне машинада эшлђргђ!.

Их!
Авыл кырын тутырып бодай њсђ,
Дулкынлатып аны ќил исђ,
Ташлап шагыйрьлеген ќил иркенђ,
Калыйм мђллђ монда югыйсђ...

Гайшђ кызы килђ казлар куып,
Артта кала аксак бђбкђсе,
Бљгелеп алган чакта бђбкђсен ул,
Шалтырап китђ талир тђћкђсе...
Мићлениса чыккан, утын кисђ,
Толымнарын селкеп ќил исђ,
Ташлап шагыйрьлеген ќил иркенђ,
Калыйм мђллђ монда югыйсђ?
Инде монда мине хђзер
Тик бер генђ нђрсђ шатландыра,
Ул да:
Килђчђктђ шушы кырларга
Тракторлар килер ќырларга...
Тик бер генђ нђрсђ мине шатландыра
Килђчђктђ шушы урында
Нђни коммунарлар ат кљткђндђ
Ќырлар ќырлар минем турымда...

Бњген урам буйлап њткђн чакта
Очраттым мин аныћ бересен,
Ал галстук таккан, янар књзле,
Килђчђкнећ тимер кешесен!..

***

Тамбов урманнарын ташлап китђм,
Нишлим? —
Шау-шуларга књћел чыныккан,
Давылларда туып канатланган
Бунтарь йљрђк кача тынлыктан...

Инде бу кырларда
Чиклђнђлми минем телђгем,
Мђћгелеккђ, белђм, мине моннан
Алып китђ бунтарь йљрђгем!..
Сау булыгыз, кырлар,
Хђзер инде
Минем књћлем шђџђр кулында;
Бђлки, соћгы кабат шул урында,
Авылым! —
Уйлыйм синећ килђчђгећ,
Бђхетле кљннђрећ турында...
— Килђчђктђ синећ урманыћны
Яман куллар урлап кисмђслђр,
Малайларыћ синећ, безнећ кебек,
Кыяр, шалкан урлап њсмђслђр...
Килђчђктђ синећ кђќђлђрећ
Кеше бакчасына кермђслђр,
Тђњфыйкланыр инде этлђрећ дђ,
Чалбар тљбен кабып љзмђслђр...
— «Парча» суларыћ да куермыйча,
Уймакланып ишелеп аксыннар,
Ућган киленнђрећ бер-бер артлы
Алма кебек уллар тапсыннар!..
Авылым!
Инде синећ урамыћда
Чиклђнђлми минем телђгем,
Мђћгелеккђ, белђм, синнђн мине
Алып китђр бунтарь йљрђгем...

Соћгы сђлам сезгђ, дус карчыклар,
Тиздђн њлђр сезнећ књбегез,
Њлгђн чакта мића тђњфыйк телђп,
Ќан азабы књрми њлегез!..
Сау булыгыз инде,
Сау булыгыз,
Књрешмђбез, шаян этлђрем,
Инде моннан соћ сез, туры килсђ,
Таламагыз шђџђр кешелђрен!..
Чљнки
Хђзер инде безнећ законнарда
Андый эшлђр бер дђ ярамый,
Шђџђр этлђре дђ гакылланды,
Борынгыдай,
Авыл халкын књрсђ таламый...

Комсомоллар!
Минем књз карашым
Соћ мђртђбђ сезгђ тегђлгђн,
Авылыбызны Ленин юлы белђн
Чыгарыгыз тормыш тљбеннђн...

Добавить комментарий


Защитный код
Обновить

Автор-составитель Донина Лариса Николаевна.
Защищен авторским правом, просьба при копировании ссылаться на автора.