(Октябрь революциясенђ кадђр њлгђн берђњнећ авызыннан)

I

Каргамагыз мине, гљл-чђчђклђр!

Йокыгыздансезнеуятып,

Яланаякшундаџђркљнйљрим,

Ќырлый-ќырлыйурманбуйлатып.

Нигђ йљрим?

Яшь чђчђклђр! Сез ђйтегез!

Сез сљйлђгез! Нигђ йљрим?

Ах! Юк! Сљйлђмђгез, мин сорыйм,

Тик торыгыз! Ишетђсезме? Тик торыгыз!

Мин дђ, шунда башым тњбђн иеп,

Тавыш-тынсыз гына тик торыйм...

Мин бит џђр кљн шулай таћ алдында

Књлянындаялгызутырам;

Ђкренгенђќырлыйм, тагынтынам,

Тагын ќырлыйм, тагын тик торам.

Нигђ ќырлыйм?

Карт агачлар, хђтерлимсез, мин яшь чакта

Азмы сезнећ янда йокладым?

Мин яшь идем шул ул чакларда;

Ђ хђзердђ, књрегез,

Ничек арган, ничек хђлдђн тайган

Карт бер юлчы булып туктадым!

Ник туктадым? — Монда илем, халкым,

Алар — ачлар, мине кљткђннђр;

"Тимер килер, безгђ ярдђм итђр"

Диеп, миннђн љмит иткђннђр.

Ђ мин?..

Ђнкђй — ул хђзер дђ шул ук ђнкђй;

Лђкинкайчакшулайкарыйкњземђ,

Мин оялам, башым тњбђн иям,

Каннарйљгерђминемйљземђ.

Мискин ђнкђй...

II

Сљйлђ, ђнкђй! Сљйлђ, мин туганда,

Кем булсын дип дога кылдыћ син?

Нинди дога белђн, њкерђ-њкерђ,

Канлы ќиргђ йљзећ ордыћ син?

Ђллђ "Углым минем тарих углы булсын!"

Диеп дога кылдыћмы?

Ђллђ?.. Сљйлђ, ђнкђй, юат, чит иллђрдђн

Сића кайткан тиле улыћны!

Кояш — шаџит: илем, иркем љчен

Сугышыпйљрдем, ђнкђй, улкњрде!

Зобанилар, явыз зобанилар,

Алар... Алар мине њтерде.

III

Хђнќђр очлыйм, ђнкђй, кискен хђнќђр,

Синећ кунагыћны суярга!

Мин кан телим, ђнкђй, мин кан телим!

Канга исереп, телим хђсрђтемне ќуярга!

Гаќђплђнмђминемсњзлђремђ;

Нилђрсљйлим, белмимњземдђ;

Ниндихђсрђтутыйљземдђ,

Аћлыйсыћбит?

Аћлыйсыћ њзећ дђ...

IV

Тђн уртасы. Ђнкђй, мин дар ясыйм:

Ђмер булган мине асарга.

Миндарясыйм, яшьберпђйгамбђргђ

Дарга басып књккђ ашарга...

Кил, асраган анам!Њп улыћны!

"Гайсђ" киткђнќиргђкитђммин,

Соћгысулышым, сынганкылычымбелђн

Даргабасыпантларитђммин:

Аларкилеркњктђнболытбулып;

Укларбулыпќиргђяварлар;

Таш тауларны ишеп каннар белђн,

Гђњдђбелђнќирнеябарлар!

Кылычларыбулырутлыяшен;

Кадапќиргђњлембайрагын,

Басып залимнарныћ књкрђгенђ,

Итђр алар њлем бђйрђмен...

Тњкмђ књз яшь, ђнкђй! Елама син:

— Аерылам, дип, миннђн — балаћнан!

Ђнием! Ђнием, сорыйм мин њлгђчтђн,

Яшь кљрђшче тудыр яћадан...

V

Гљллђр чђчтем, ђнкђй, матур гљллђр,

Аларњсђр, ђйе, њсђрбит?

Гљллђремнесљеп, таћќиллђре

џаманисђр, ђйе, исђрбит?

Аларњскђч, аларгљллђнгђчтђ,

Ђнием, беркљнчыгыпљзђрсез,

Яныпторганкызылчђчђклђрдђн

Њрђ-њрђџђйкђлтљзђрсез.

Улџђйкђлгђмђћге, мђћгекљлепторган

Охравиберавызуярсыз!

Књкрђгенђ:

"Яшьлђй њтерелгђн пђйгамбђр", —

Дип язып куярсыз.

Менђхђнќђр, ђнкђй, кискенхђнќђр!

Бљектелђкбелђнбаладан,

Њтер мине, минем аккан каннан

Яшь кљрђшче тудыр яћадан!

Минкићхђяттелђпилгђчыктым;

Албастылар кисте юлымны.

Мин "азатлык!" дидем.

Алар, кљчлђп,

Бђйлђп куйды ике кулымны.

Минсандугачбулып, талгакунып

Сайрамакчыбулганчагымда,

Алараучыбулдытагында.

Мин, сайрамак телђп ил багында,

Канат кактым; шунда тагын да

Кан эчкече, ерткыч кара кошлар

Шаулап торды тирђ-ягымда.

Кайдахђят, ђнкђй? Кайдаџава

Авырукњкрђгемђсуларга?

Яки бушлык кайда, тљпсез бушлык,

Оятымнан качып еларга?..

Кояш — шаџит: илем, иркем љчен

Сугышыпйљрдем, ђнкђй, улкњрде!

Зобанилар, явыз зобанилар,

Алар... Алар мине њтерде!

Юк, юк! Мин њлмђдем! Ђле мин њлмђдем!

Бирегез хђнќђр мића, мин сорыйм!

Соћгы кабат њлем тавышы белђн

Ил љстенђ карап кычкырыйм!

Юлбасарлар! Угры! Фахишђлђр!

Коллар! Толлар! Ачлар! Эшчелђр!

Килегез монда! Килегез монда, читлеклђрдђ

Њлем кљтеп яткан кљчлелђр!

Сљйлим сезгђ сарай фахишлеген,

Килер кљнне, туфан-ташкынны!

Ишетђсезме?! —

Ах, юк, алар килми.

Ишетмилђр минем таушымны.

Алар ачлар. Ђле килђлмилђр —

Кулларында тимер богаулар.

Алар — анда, тњбђн чокырларда.

Чыгалмыйлар. Авыру-сырхаулар!..

Добавить комментарий


Защитный код
Обновить

Автор-составитель Донина Лариса Николаевна.
Защищен авторским правом, просьба при копировании ссылаться на автора.